Home Tin Tức Cây Sấu Làng sấu Tuấn Dị

Làng sấu Tuấn Dị

Giữa những ngày hè nóng bức, về thăm thôn Tuấn Dị (xã Trưng Trắc, Văn Lâm), chúng tôinhư lạc vào một khu rừng sinh thái với không khí trong lành được bao phủ bởi màu xanh mát dịu của những tán sấu cao vút. Từ nhiều năm nay, những quả sấu nhỏ xinh không chỉ là món quà quê bình dị mà còn mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân nơi đây.

Lá dong và sấu là hai “đặc sản” của người dân Tuấn Dị. “Trên sấu, dưới lá dong” là hình ảnh quen thuộc ở miền quê này. Cây lá dong và cây sấu dựa vào nhau để phát triển. Lá dong là cây ưa bóng râm, dưới bóng sấu, cây lá dong phát triển tươi tốt. Ngược lại, cây sấu dựa vào nguồn dinh dưỡng chăm bón cho cây lá dong để đơm hoa kết trái. Sấu là cây ăn quả ở vùng nhiệt đới với bộ lá xanh tốt quanh năm, được người dân thành thị, nông thôn trồng để lấy quả và tạo bóng mát. Sấu không khó trồng và cũng không kén chăm sóc. Cây trồng lâu năm và tán cây càng rộng thường cho năng suất cao hơn. Sấu được nhân giống bằng hạt. Theo kinh nghiệm của người dân nơi đây, muốn có cây giống tốt, người sản xuất cây giống phải chọn những quả chín vàng ở cây sấu quả to, ngon, mã đẹp, cho năng suất cao và ổn định. Sau đó, lấy hạt ương vào túi bầu ni lông, khi cây cao 20 -30cm có thể đem ra trồng. Trồng sấu không tốn diện tích. Người dân thường kết hợp trồng sấu xen với loại cây khác để tiết kiệm và tăng hiệu quả sử dụng đất.

Cay-sau-Cayxanhhoalac — Thu hái sấu ở thôn Tuấn Dị

Cứ mỗi độ tháng Ba, những chùm hoa sâu li ti rụng đầy mặt đất để đến tháng Tư từng chùm quả nhỏ xanh lục được hình thành. Mùa thu hoạch sấu thường kéo dài trong khoảng 4 – 5 tháng. Từ trung tuần tháng Tư (âm lịch), một số hộ gia đình đã bắt đầu thu hoạch những trái sấu bao tử đầu tiên. Cho đến cuối tháng Chín (âm lịch) người trồng sấu mới kết thúc vụ thu hoạch bằng những trái sấu chín vàng. Những người dân ở thôn Tuấn Dị cho biết, sấu có 2 loại, sấu trắng và sấu tía. Sấu tía quả nhỏ, giòn vỏ, thường cho thu hoạch sớm. Ngược lại, sấu trắng quả to, cùi dày, thường cho thu hoạch muộn. Mỗi loài sấu có nét đặc trưng riêng nên người dân thường trồng kết hợp cả 2 loại để rải vụ thu hoạch, góp phần nâng cao giá trị thu nhập từ cây sấu.

Sấu là cây trồng lâu năm. Sấu trồng khoảng 5 năm sẽ cho thu hoạch và có thể khai thác quả trong nhiều năm. Với những người cao tuổi trong làng, sấu như những “cây rút tiền”. Bác Chu Thị Vân cho biết: “Chẳng biết cây sấu có tự bao giờ. Trong thôn, nhà trồng ít thì cũng có một vài cây vừa để lấy bóng mát vừa để bán quả, nhà trồng nhiều thì có tới hàng chục cây. Trồng sấu không lo mất mùa, năm thu hoạch nhiều, năm thu hoạch ít, chứ chẳng năm nào thất thu. Do đã cao tuổi nên vợ chồng tôi thường “bán non” cho các hộ mua buôn ở trong thôn. Vì không tốn công thu hoạch nên giá “bán vo” cả vườn chỉ bằng 1/3 – 1/4 so với giá thông thường. Tuy vậy, đây vẫn là mức thu nhập khá đối với những người cao tuổi như tôi. Hiện, gia đình tôi có 14 cây sấu trồng xen với 4 sào lá dong. Mỗi vụ sấu, gia đình tôi thu được gần 20 triệu đồng.”

Chúng tôi đến thăm gia đình anh Khương Văn Sen đúng lúc vợ chồng anh đang tất bật thu hái sấu để bán cho lái buôn. Khuôn mặt lấm tấm mồ hôi những vẫn toát lên niềm vui, anh hồ hởi: “Sấu được dùng trong chế biến các món ăn; là nguyên liệu làm nước giải khát; chế biến ô mai… Nhiều năm trở lại đây, sấu có giá trị thương phẩm khá cao. Sấu thu hoạch đến đâu được các lái buôn thu mua hết đến đó, không lo bị ế. Gia đình tôi có 18 cây sấu. Năm 2012, sản lượng sấu đạt 1,7 tấn, với mức giá trung bình 35 – 40 nghìn đồng/1kg, gia đình tôi thu lãi trên 60 triệu đồng. Không chỉ vậy, đến vụ sấu, những người sức dài vai rộng như chúng tôi còn tranh thủ “kiếm thêm” bằng nghề hái sấu thuê cho các hộ gia đình với mức giá 300 nghìn đồng/1 tạ. Cây sấu đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình tôi. Năm 2013, gia đình tôi dự kiến thu hoạch được 1,6 tấn sấu quả”.

Dù sấu chỉ là cây trồng phụ nhưng nguồn thu nhập mà nó mang lại cho người dân thôn Tuấn Dị không hề nhỏ. Ông Khương Văn Khoái, Trưởng thôn Tuấn Dị cho biết: “Năm nay, giai đoạn quả sấu phát triển gặp điều kiện thời tiết không thuận lợi, mưa ít nên quả sấu không to. Điều này đã ảnh hưởng đến năng suất và giá bán sấu. Ước vụ này, sản lượng sấu đạt trên 100 tấn (bằng 90% so với năm 2012). Từ giữa tháng Tư (âm lịch), một số hộ gia đình đã bắt đầu thu hoạch sấu bao tử với giá từ 60 – 75 nghìn đồng/kg quả tươi bán tại vườn. Hiện, đang là thời điểm chính vụ sấu có giá dao động từ 20 -30 nghìn đồng/kg (tùy loại), giá thấp hơn so với năm ngoái khoảng 10 -15%. Giờ đây, sấu Tuấn Dị đã theo chân thương lái có mặt ở khắp các thị trường như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh… Thậm chí, sấu Tuấn Dị đã trở thành món quà quê độc đáo xuất ngoại sang các nước như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nga…”.

Không tốn chi phí đầu tư, công chăm sóc; thu hoạch đơn giản, thị trường tiêu thụ ổn định… cây sấu là cây trồng mang lại thu nhập khá cho người dân. Hy vọng, trong thời gian tới, sấu Tuấn Dị sẽ tạo được thương hiệu để giá trị kinh tế ngày càng được nâng cao.